W Polsce regulacje odnoszące się do prawa autorskiego oraz do praw własności przemysłowej zalicza się do praw własności intelektualnej. W polskim prawie stosunkowo niedawno pojawiła się regulacja praw pokrewnych, które powstała głównie w celu ochrony podmiotów wykonujących utwory, przedmioty prawa autorskiego, jakimi są m.in. piosenkarze, aktorzy i producenci. Prawa pokrewne nie naruszają praw autorskich, regulacje z obu tych kategorii działają równolegle. Prawo autorskie chroni utwór, a prawo pokrewne jego wykonawcę. Stąd też ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Akty prawne dotyczące praw własności intelektualnej w najprostszym ujęciu dzielą się na krajowe i międzynarodowe.

Podstawowymi krajowymi aktami prawnymi są:

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. Dziennik Ustaw z dnia 16 lipca 1997 r.

Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Tekst jednolity: Dziennik Ustaw z 2000 r. Nr 80 poz. 904

Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Dziennik Ustaw z dnia 9 listopada 2001 r.

Ustawa z dnia 3 lutego 2001 r. o ochronie dziedzictwa Fryderyka Chopina. Dziennik Ustaw z dnia 9 marca 2001 r.

Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej. Dziennik Ustaw z dnia 21 maja 2001 r.

Ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Dziennik Ustaw z dnia 8 czerwca 1993 r.

Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów. Dziennik Ustaw z dnia 31 grudnia 2000 r. 
 

Międzynarodowymi źródłami prawa dotyczącego własności intelektualnej m.in. są:

Konwencja Berneńska o ochronie dzieł literackich i artystycznych z dnia 9 września 1886 r., przejrzana w Berlinie dnia 13 listopada 1908 r. i w Rzymie dnia 2 czerwca 1928 r. Ratyfikowana zgodnie z ustawą z dn. 5 marca 1934 r. - Dziennik Ustaw R. P. Nr. 27, poz. 213.

Akt Paryski Konwencji berneńskiej o ochronie dzieł literackich i artystycznych sporządzony w Paryżu dnia 24 lipca 1971 r. Dziennik Ustaw 1990 nr 82, poz. 474.

Traktat Światowej Organizacji Własności Intelektualnej o Prawie Autorskim, sporządzony w Genewie dnia 20 grudnia 1996 r. Dziennik Ustaw z 2005 r. Nr 3, poz 12.

Konwencja paryska o ochronie własności przemysłowej z dnia 20 marca 1883 r., zmieniona w Brukseli dnia 14 grudnia 1900 r., w Waszyngtonie dnia 2 czerwca 1911 r., w Hadze dnia 6 listopada 1925 r., w Londynie dnia 2 czerwca 1934 r., w Lizbonie dnia 31 października 1958 r. Sztokholm.1967.07.14. Dziennik Ustaw z dnia 24 marca 1975 r.

Układ o Współpracy Patentowej sporządzony w Waszyngtonie dnia 19 czerwca 1970 r., poprawiony dnia 2 października 1979 r. zmienionego dnia 3 lutego 1984 r. i 3 listopada 2001 r. Dziennik Ustaw z dnia 9 sierpnia 1991 r.

Termin Dobra intelektualne odnosi się do podlegającej ochronie prawnej kategorii dóbr występujących w obrocie cywilnoprawnym, nie mających postaci materialnej. Wśród nich można wymienić zarówno utwory w świetle prawa autorskiego, przedmioty praw pokrewnych, jak i patenty, wynalazki, bazy danych czy know-how.

Ustawodawca doskonale sobie poradził z określeniem przedmiotu ochrony jakim jest utwór. Ustawa wymienia szereg kategorii dzieł, które mogą zostać zaliczone do kategorii utworów po spełnieniu następujących przesłanek: stanowią rezultat pracy człowieka, stanowią przejaw działalności twórczej oraz posiadają indywidualny charakter. Wśród utworów są( cytując za ustawą):

 - wyrażone słowem, symbolami matematycznymi, znakami graficznymi (literackie, publicystyczne, naukowe, kartograficzne

 - fotograficzne,

 - lutnicze,

 - wzornictwa przemysłowego,

 - sceniczne, sceniczno-muzyczne, choreograficzne i pantomimiczne,

 - audiowizualne (w tym wizualne i audialne).

Ustawa wyróżnia te utwory w szczególności, nie jest to katalog zamknięty, dzieła w innej postaci po spełnieniu wyżej wspomnianych przesłanek będą korzystać z ochrony prawno – autorskiej. Ochrona utworów rozpoczyna się od ustalenia utworu w dowolnej postaci i jest niezależna od spełnienia jakichkolwiek formalności.

I tutaj właśnie dochodzimy do pewnej rodzaju luki, opuszczamy jasno wytyczone granice przedmiotu ochrony prawa autorskiego i zaczynamy przemierzać tereny ziemi niczyjej, a mówiąc już mniej poetycko - co zrobić z brakiem ochrony idei przez prawo autorskie? Ustawodawca wykluczył spod ochrony idee, tak samo jak odkrycia, procedury, metody i zasady działania oraz koncepcje matematyczne. Idea jest początkiem utworu, od niej wszystko się zaczyna i to właśnie kradzież idei i pomysłu artysty jest rzeczą nagminną i właśnie temu zadedykowana jest działalność portalu DI ( choć nie tylko).

Jeżeli chodzi o zaś o kradzież utworów już w postaci utrwalonej to kłania nam się termin plagiat. Zwykłe oszustwo polegające na przywłaszczeniu cudzego utworu, rzecz powszechna i jakże bolesna dla twórcy.

Jądrem prawa autorskiego, na szczęście nie jądrem ciemności, jest obok utworu i twórca. Twórcą jest wyłącznie osoba fizyczna i po spełnieniu tego wymogu nie ma już dalszych wskazań. Twórcą jest się bez względu na wiek, statut materialny, zdolność prawną czy zdolność do czynności prawnych, stopień sprawności umysłowej, ukończenie szkoły artystycznej itd.

Prawo autorskie obdarowuje twórcę autorskimi prawami majątkowymi i autorskimi prawami osobistymi. Pierwsza kategoria dba bardziej o portfel twórcy, a druga o jego duszę, chociaż ten dychotomiczny podział staje się coraz bardziej nieaktualny w czasach kiedy i duszę niektórzy wyceniają.

Autorskie prawa majątkowe przysługujące twórcy w ustawie określone są jako: wyłączne prawo do korzystania z utworu i rozporządzania nim na wszystkich polach eksploatacji oraz do wynagrodzenia za korzystanie z utworu.

Ten magiczny termin pola eksploatacyjne istotnie można nomenklaturą rolniczą określić jako swoisty rodzaj trójpolówki, czteropolówki, której uprawianie przez samego twórcę oraz innych przynosi wymierne ekonomiczne korzyści. Ustawodawca jednak nie jest rolnikiem i w katalogu pól eksploatacyjnym, nie zamkniętym zresztą wymienia:

 - w  zakresie utrwalania i zwielokrotniania utworu – wytwarzanie określoną techniką egzemplarzy utworu, w tym techniką drukarską,

 - autorstwa utworu,

 - oznaczenia utworu swoim nazwiskiem lub pseudonimem albo do udostępniania go anonimowo,

 - nienaruszalności treści i formy utworu oraz jego rzetelnego wykorzystania,

 - decydowania o pierwszym udostępnieniu utworu publiczności,

 - nadzoru nad sposobem korzystania z utworu.